Şəmsiyyə Kərimova,
Əməkdar jurnalist

Azərbaycan Kinematoqrafçılar İttifaqının sədrliyinə Xalq artisti Şəfiqə Məmmədovanın vahid namizəd kimi təsdiqlənməsi xəbəri yayıldı. İttifaqın məlumatına görə, sentyabrın 11-də konfrans keçiriləcək və Məmmədovanın sədrliyə namizədliyi təsdiqlənib.
Şəfiqə Məmmədova böyük sənətkardır. Azərbaycan teatrında və kinosunda öz yeri, öz tarixi, öz tamaşaçısı var. Onun sənət xidmətlərini mübahisə mövzusuna çevirmək fikrində deyiləm.
Amma bir sual vermək istəyirəm:
Bəs Azərbaycan kinosunun gələcəyi necə olacaq?
Bu sualı nəhayət açıq şəkildə verməyin vaxtıdır.
Çünki biz illərdir eyni mənzərəni görürük: böyük sənətkarlarımız var, böyük kino tariximiz var, unudulmaz filmlərimiz var, amma yeni kino haradadır?
Yeni rejissorlar haradadır?
Yeni aktyorlar haradadır?
Yeni ssenarilər?
Yeni kino dili?
Yeni dünya səviyyəli filmlər?
Nə vaxta qədər “Babək”, “Nəsimi”, “Dədə Qorqud” və digər klassik filmlərimizin uğuru ilə yaşayacağıq?
Bəli, o filmlər bizim fəxrimizdir. Onlar Azərbaycan kinosunun qızıl fondudur. O filmləri çəkən, orada oynayan sənətkarların qarşısında baş əyirik.
Amma kino muzey deyil.

Kino yalnız keçmişi qorumaq yox, həm də gələcəyi yaratmaqdır.
Bu gün Azərbaycan gəncinin həyatı haqqında neçə filmimiz var?
Onun problemləri, sevgisi, arzuları, dünyaya baxışı haqqında neçə ssenari çəkilib?
Müasir Azərbaycanı dünya tamaşaçısına göstərə biləcək neçə filmimiz var?
Niyə gənc aktyorlarımız özlərini sübut etmək üçün illərlə gözləməlidirlər?
Niyə bir gənc rejissorun “Mənim filmim var” deməsi hələ də böyük hadisəyə çevrilir?
Əsas problem yaş deyil. Əsas problem sistemdir.
81 yaşında olmaq heç bir sənətkarın dəyərini azaltmır. İnsan yaşlandıqca təcrübəsi artır, yaddaşı zənginləşir, sənətə baxışı dərinləşə bilər.
Amma rəhbərlik kreslosunda oturmaqla yeni nəsil yetişmir.
Yeni nəsil üçün meydan yaratmaqla yetişir.
Əgər 81 yaşlı sənətkarın enerjisi gənclərə yol açmağa, onları yetişdirməyə, öz təcrübəsini bölüşməyə yönəlirsə — bundan gözəl nə ola bilər?
Amma söhbət yenə vəzifədən, yenə kreslodan, yenə rəhbərlikdən gedirsə, onda sual verməyə haqqımız var:
Bəs gənclər nə vaxt gələcək?
Nə vaxt onlara “buyurun, bu da sizin səhnənizdir” deyiləcək?
Nə vaxt 25-30 yaşlı rejissorun adı yaşlı nəslin kölgəsindən çıxacaq?
Nə vaxt gənc aktyor böyük ekranın əsas simasına çevriləcək?
Nə vaxt gənc ssenaristin yazdığı hekayə milyonlarla tamaşaçıya çatacaq?
Biz yaşlı sənətkarlarımızı kənara atmağı təklif etmirik.
Əksinə!
Onların yerini dəyişməyi təklif edirik.
Kreslodan məktəbə.
Rəhbərlikdən mentorluğa.

Özləri üçün yaratmaqdan özlərindən sonra gələnlər üçün yaratmağa.
Təsəvvür edin, Azərbaycanın böyük sənətkarları bir araya gəlib 20-30 gənc rejissor seçir. Onlara təcrübələrini öyrədirlər. Ssenarilərinə baxırlar. Aktyor seçiminə kömək edirlər. İlk filmlərinin çəkilişində yanlarında dayanırlar.
Bu, möhtəşəm bir məktəb olmazdımı?
Böyük sənətkar üçün bundan böyük miras ola bilərmi?
Çünki sənətkarın böyüklüyü yalnız neçə filmdə oynadığı ilə ölçülmür.
Özündən sonra neçə sənətkar yetişdirdiyi ilə də ölçülür.
Bizim problemimiz odur ki, yeni nəsil gəlmək istəyir, amma qarşısında qapılar bağlıdır.
Gənclərə deyirik: “Siz gələcəksiniz.”
Amma gələcəyin gəlməsi üçün ona bu gündən yer vermək lazımdır.
Dünya kinosuna baxın. Kino hər gün dəyişir. Yeni texnologiyalar, yeni aktyorlar, yeni rejissorlar, yeni hekayələr meydana çıxır.
Biz isə hələ də keçmişin uğurlarını təkrar-təkrar danışırıq.
Keçmişimizlə fəxr edək.
Amma keçmişə sığınıb gələcəyi itirməyək.
Arxiv bizim yaddaşımızdır. Kino isə gələcəyimiz.
Azərbaycan kinosuna yeni nəfəs lazımdır.
Yeni simalar lazımdır.
Yeni rejissorlar lazımdır.
Yeni ssenaristlər lazımdır.
Yeni prodüserlər lazımdır.
Yeni kino məktəbi lazımdır.
Və ən əsası — gənclərə inanmaq lazımdır.
Şəfiqə Məmmədova sədr seçilərsə, bəlkə də ondan gözlənilən ən böyük iş özünün daha bir rol oynaması deyil.
Özündən sonra yeni rolları oynayacaq aktyorları yetişdirməkdir.
Daha bir kreslo qazanmaq yox.
Yeni bir nəsil qazanmaqdır.

Çünki Azərbaycan tamaşaçısı artıq gözləyir.
Biz yeni “Nəsimi”lər, yeni “Babək”lər, yeni qəhrəmanlar istəyirik.
Amma bu dəfə onları indiki dövrün gənc aktyorları oynasın.
Yeni rejissorlar çəksin.
Yeni ssenaristlər yazsın.
Yeni nəsil danışsın.
Çünki Azərbaycan kinosunun gələcəyi keçmişin kölgəsində yox, gənclərin əlindədir.
İndi seçim qarşısındayıq:
Ya kreslaları qoruyacağıq, ya da kinonu.
Məncə, artıq kinonu seçməyin vaxtıdır.
30.08.2026 Bakı