Avqustun 1-i ölkəmizdə Azərbaycan əlifbası və Azərbaycan dili günü kimi qeyd olunur. Bu əlamətdar gün Azərbaycan xalqının milli-mənəvi dəyərlərinin, ana dilinin qorunması və inkişafına göstərilən dövlət qayğısının ifadəsi olmaqla yanaşı, Azərbaycan dilinin dövlət dili kimi mövqeyinin daha da möhkəmləndirilməsinə xidmət edir.
Ümummilli Lider Heydər Əliyev Azərbaycan dilinin xalqımızın milli kimliyinin əsas sütunlarından biri olduğunu dəfələrlə vurğulayaraq bildirib: “Biz dilimizlə fəxr etməliyik. Dil hər bir millətin milliliyinin əsasıdır. Ona görə də hər bir gənc öz ana dilini, Azərbaycan dilini, müasir Azərbaycan dilini gərək ən incəliklərinə qədər bilsin və bu dildən istifadə etsin. Biz müstəqil Azərbaycanda Azərbaycan dilini dövlət dili etdiyimiz kimi, cəmiyyətimizdə də, xalqımızın içində də Azərbaycan dilini mütləq hakim dil etməliyik.”
Sovet İttifaqı dövründə milli dillərin sıxışdırılması siyasətinin gücləndiyi bir vaxtda ana dilinin qorunması və dövlət dili statusunun təmin olunması uğrunda ardıcıl mübarizə aparan Ümummilli Lider Heydər Əliyev bu məsələdə qətiyyətli mövqe nümayiş etdirib. 1978-ci il aprelin 2-də Azərbaycan SSR Konstitusiyasının layihəsinin müzakirəsinə həsr olunmuş sessiyada onun təşəbbüsü ilə Konstitusiyanın 73-cü maddəsində “Azərbaycan Sovet Sosialist Respublikasının dövlət dili Azərbaycan dilidir” müddəası təsbit olunub. Bu tarixi qərar Azərbaycan dilinin hüquqi statusunun möhkəmləndirilməsi istiqamətində mühüm mərhələ kimi qiymətləndirilir.
Müstəqillik illərində də Azərbaycan dilinin inkişafı dövlət siyasətinin prioritet istiqamətlərindən biri olub. 1995-ci ildə ümumxalq səsverməsi ilə qəbul edilən Azərbaycan Respublikası Konstitusiyasının 21-ci maddəsində dövlət dilinin Azərbaycan dili olduğu təsbit edilib və bununla ana dilimizin dövlət dili statusu konstitusion əsaslarla bir daha möhkəmləndirilib.
Azərbaycan dilinin tətbiqi və inkişafı istiqamətində həyata keçirilən məqsədyönlü siyasətin davamı olaraq Ümummilli Lider Heydər Əliyev 2001-ci il 18 iyun tarixində “Dövlət dilinin tətbiqi işinin təkmilləşdirilməsi haqqında” Fərman imzalayıb. Həmin Fərman əsasında Azərbaycan Prezidenti yanında Dövlət Dil Komissiyası yaradılıb.
2001-ci il 9 avqust tarixli “Azərbaycan əlifbası və Azərbaycan dili gününün təsis edilməsi haqqında” Fərmana əsasən isə hər il avqustun 1-i ölkəmizdə Azərbaycan əlifbası və Azərbaycan dili günü kimi qeyd olunur. Bu qərar Azərbaycan dilinin qloballaşma şəraitində qorunması və inkişaf etdirilməsi istiqamətində mühüm addım hesab edilir.
Azərbaycan dilinin dövlət dili kimi hüquqi statusu 2002-ci il 30 sentyabr tarixində qəbul edilmiş “Azərbaycan Respublikasında dövlət dili haqqında” Qanunla daha da möhkəmləndirilib. Qanunda Azərbaycan dilinin müstəqil dövlətçiliyin başlıca əlamətlərindən biri olduğu vurğulanır, onun tətbiqi, qorunması və inkişaf etdirilməsi dövlətin əsas vəzifələrindən biri kimi müəyyən edilir.
Dil normalarının vahid əsaslarla tətbiqini təmin etmək məqsədilə Nazirlər Kabinetinin 2019-cu il 16 aprel tarixli 174 nömrəli Qərarı ilə “Azərbaycan dilinin Orfoqrafiya Normaları” təsdiq olunub.
Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyev də ana dilinin saflığının qorunmasını milli kimliyin mühüm şərti kimi dəyərləndirərək bildirib ki, Azərbaycan dilinin saflığının qorunması hər bir vətəndaşın borcudur. Dövlət başçısı vurğulayıb ki, dövlət qurumları, elm və təhsil ictimaiyyəti, yaradıcı ziyalılar, media nümayəndələri və bütövlükdə cəmiyyət bu istiqamətdə xüsusi məsuliyyət nümayiş etdirməlidir.
Bu gün Azərbaycan dili müstəqil dövlətçiliyimizin əsas atributlarından biri olmaqla yanaşı, xalqımızın milli-mənəvi irsinin, tarixi yaddaşının və mədəni kimliyinin qorunmasında mühüm rol oynayır. Dövlət tərəfindən həyata keçirilən ardıcıl dil siyasəti ana dilimizin zənginliyinin qorunmasına, beynəlxalq aləmdə nüfuzunun artırılmasına və gələcək nəsillərə saf şəkildə çatdırılmasına xidmət edir.