Hekayə

Bakının bir neçə kilometrliyində yerləşən Xırdalan şəhəri həm paytaxtın çılğın ritmini pıçıldayır, həm də özünəməxsus sakitliyini bir inci kimi qoruyub saxlayır. Bu şəhərin məhəllələrindən birində, çiyin-chiyinə vermiş iki həyət evi mürgüləyirdi. Şəhərin göydələnlərinin soyuq bozluğundan fərqli olaraq, bu evlər insanı uşaqlığın o səmimi, nağılvari mühitinə daşıyırdı. Burada zamanın axışı da, qəlblərin bir-birinə isinişi də tam fərqli idi. Bu bənzərsiz qonşuluq rübabının memarları ise ömürlərinin müdrik xəzanını yaşayan iki ziyalı təqaüdçü – Həmid müəllim və Nəcməddin həkim idi. Hər iki qonşu uzun illər gənc nəslin yetişməsində ruhunu məşəl tək yandırmış, indi isə ağsaqqallıq dövrünün dadını çıxaran fədakar insanlar idilər. Onların könül qapıları sadəcə bir-birinin üzünə deyil, bütün məhəllə sakinlərinə hər an açıq olardı. Həmid müəllim uzun illər Texniki Universitetdə "Avtomobillərin istismarı" fakültəsində dosent işləmişdi. O, mühəndislik dünyasının o dəqiq elmini gənclərə sevdirən, tələbələrinin qəlbində taxt qurmuş bir elm fədaisi idi.

Təqaüdə çıxsa da, onun müəllimlik missiyası ruhundan heç vaxt silinməmişdi. Evinin qapısı gün boyu kilidlənməz, dəhlizinin divarlarından qədim, nadir kitabların hikmət sədaları ucalardı. Həmid müəllimin ən böyük sevdası isə pəncərəsi önündə bənövşələr, qərənfillər bəsləmək idi. Hər yaz onun bağçasından ətrafa yayılan ətir bütün məhəlləni bürüyərdi. O, asudə vaxtlarında nəvəsini də yanına alıb küçəyə çıxar, ağsaqqal nuraniliyi ilə hər kəslə hal-əhval tutardı. Bir gün çəmənlikdə gəzərkən nəvəsi maraqla soruşdu: "Baba, maşınların çarxları necə belə birgə dönür?". Həmid müəllim onun saçını tumarlayıb gülümsədi: "Bax, balam, o çarxlar bir-birinə dayaq durduqca maşın irəli gedir. İnsanlar da belədir; əl-ələ verib, bir-birinə güvənəndə həyat gözəlləşir". O, darvazanın önündən keçən məktəbli uşaqları da səsləyər, onlara şirniyyat paylayıb bu nəsihətamiz hekayətlərdən danışardı. Məhəllənin uşaqları üçün o, canlı bir nağıl dünyası idi.Onun evindən iki ev aralı olan qonşusu Nəcməddin həkim isə uzun illər 2 saylı tibb texnikumunda gənclərə bu nəcib peşənin sirlərini, insan həyatına verilən müqəddəs dəyəri aşılamışdı. Nəcməddin həkim həm tibbin nəzəriyyəsini, həm də insan anatomiyasını mükəmməl bilən, təcrübəli bir pedaqoq idi. Ağ xalatını və köhnə, qəhvəyi rəngli tibb çantasını həmişə canı tək hazır saxlayardı. Məhəllədə kiminsə təzyiqi qalxanda dərhal onun qapısını döyərdilər. O, hər bir xəstəyə bir müəllim səbiri və loğman qayğısı ilə yanaşar, ilk köməyi təmənnasız göstərərdi. Bu iki ziyalı qonşunun dostluğu bütün şəhərə örnək idi. Onlar yayda tut ağacının kölgəsində, qışda isə Həmid müəllimin aynabəndində çay süfrələri qurardılar. Hər şənbə günü samovardan ucalan kəklikotu ətri ətrafa yayılarkən, Nəcməddin həkim isti şirniyyatlarla gələrdi.
Bir axşamüstü Nəcməddin həkim nəvəsi ilə məhəllə bağında gəzişirdi. Göydə süzən quşları görən nəvəsi soruşdu: "Baba, quşlar niyə heç yorulmadan belə uça bilirlər?". Müdrik həkim onun əlindən tutub göyə baxdı: "Çünki onların qanadlarında azadlıq, qəlbində isə yuva sevgisi var, balam. İnsanın da daxili aləmi, ruhu saf və sevgi dolu olanda, heç bir çətinlik onu yora bilməz". Bu iki nurani qocanın süfrə arxasındakı söhbətlərinə isə doymaq olmazdı. Biri mexanikanın dəqiqliyini, digəri isə insan bədəninin və ruhunun harmoniyasını təmsil edirdi. Onların müdrik kəlamları məhəllə gəncləri üçün sanki açıq havada keçirilən universitet mühazirəsi idi.Məhəlləmizin o kiçik evində, bu iki fədakar təqaüdçünün sayəsində insanlığın ən böyük, ən saf istisi yaşanırdı. Qonşular illərdir bir-birinin dərdinə ortaq oldular, eyni qəlbi paylaşmağın ucalığını hiss etdilər. Mən isə eyvandan onlara baxıb düşündüm: Bu dünyada ən böyük sərvət lüks mənzillər deyil, dar gündə qapısını tərəddüdsüz döyə biləcəyin, sənə həm elmi, həm də qəlbi ilə işıq tutan Həmid müəllim və Nəcməddin həkim kimi mehriban qonşulara sahib olmaqdır.

Hüseyn İsaoğlu,
yazıçı - publisist,
AYB-nin və AJB -nin üzvü