Qarabaşaq tərkibində lif, antioksidantlar və bitki mənşəli zülal olan, qlütensiz dənli bitkidir. Onu gündəlik qidalanma rasionuna daxil etmək ümumi sağlamlığın qorunmasına kömək edə bilər.

Bir stəkan bişmiş qarabaşaq tərkibində 156 kalori, 1 qram yağ, 4,59 qram lif, 5,73 qram zülal, 86,7 mq maqnezium, 1,36 mq dəmir və 0,246 mq mis var. Qarabaşaqdan un, əriştə, yarmalar və lopa şəklində istifadə etmək mümkündür. Onu rasiona daha çox daxil etmək üçün buğda unu əvəzinə qarabaşaq unundan istifadə edə, səhər yeməyində qarabaşaq sıyığı hazırlaya bilərsiniz. Qarabaşaq əriştəsini şorba və salatlara əlavə etmək, lopalarını isə qranola və ya yoqurtun üzərinə səpmək də faydalı seçimdir.

1. Qanda şəkərin səviyyəsini tənzimləməyə kömək edir

Qarabaşağın qlisemik indeksi aşağıdır. Bu göstərici qidanın qəbulundan sonra qanda şəkərin nə qədər sürətlə yüksəldiyini göstərir. Qanda şəkərin uzun müddət yüksək qalması zamanla 2-ci tip diabet riskini artıra bilər. Qarabaşaq qəbul edən 2-ci tip diabet xəstələrində insulin səviyyəsi daha aşağı olub. Alimlər hesab edirlər ki, qarabaşaq insulinə həssaslığın yaxşılaşmasına kömək edə bilər.

2. Ürəyin sağlamlığını qoruyur

Mütəxəssislərin fikrincə, qarabaşaq ümumi xolesterinin və "pis" xolesterin kimi tanınan aşağı sıxlıqlı lipoproteinlərin (LDL) səviyyəsini azaltmağa kömək edə bilər. Xolesterinin azalması infarkt, insult və ürək əməliyyatı riskinin aşağı düşməsinə kömək edir. Qarabaşağın tərkibindəki maqnezium, lif, rutin və kversetin kimi bitki mənşəli maddələr də ürək-damar sisteminin qorunmasına müsbət təsir göstərir.

3. Həzmi yaxşılaşdırır

Qarabaşaq həm həll olan, həm də həll olmayan liflə zəngindir. Həll olmayan lif qidanın həzm sistemi boyunca hərəkətini asanlaşdırır, həll olan lif isə bağırsaqlarda faydalı bakteriyaların inkişafını dəstəkləyir. Harvard Universitetinin tədqiqatçıları da liflə zəngin qidaların qəbizliyin qarşısını almağa kömək etdiyini müəyyən ediblər.

4. Çəkinin idarə olunmasına kömək edir

Çəkiyə nəzarət etmək üçün lif və zülalla zəngin qidaların qəbul edilməsi tövsiyə olunur. Qarabaşaq hər iki maddənin yaxşı mənbəyidir. Lif və zülal toxluq hissini daha uzun müddət saxladığı üçün səhər yeməyində qarabaşaq yeyən insanlar gün ərzində daha az kalori qəbul edə bilərlər. Səkkiz həftə ərzində qarabaşaq qəbul edən iştirakçılar plasebo qrupundakılara nisbətən daha çox çəki itiriblər.

5. Tərkibində qlüten yoxdur

Bir çox digər dənli bitkilərdən fərqli olaraq qarabaşaq qlüten ehtiva etmir. Buna görə də çölyak xəstəliyi və ya qlütenə qarşı dözümsüzlüyü olan insanlar onu təhlükəsiz şəkildə qidalanmalarına daxil edə bilərlər.

Qarabaşağın mümkün yan təsirləri

Qarabaşaq əksər insanlar üçün təhlükəsiz hesab olunsa da, bəzi hallarda müəyyən risklər yarada bilər. Bəzi insanlarda qarabaşağa qarşı allergiya olur. Belə hallarda qaşınma, ürtiker və ya nəfəsalma çətinliyi kimi ciddi allergik reaksiyalar yarana bilər. Həddindən artıq qarabaşaq istehlakı qaz, köp və digər həzm pozğunluqlarına səbəb ola bilər. Qarabaşaq qanda şəkərin və arterial təzyiqin səviyyəsinə müəyyən qədər təsir göstərə bilər. Buna görə diabet və yüksək təzyiqdən əziyyət çəkən şəxslər onu müntəzəm qəbul edərkən vəziyyətlərini diqqətlə izləməlidirlər. Bəzi qarabaşaq məhsullarının tərkibində buğda izləri ola bilər. Çölyak xəstəliyi və ya ağır qlüten dözümsüzlüyü olan şəxslərə məhsulun etiketini yoxlamaq və onun qlütensiz sertifikatlı olduğuna əmin olmaq tövsiyə edilir.

Qeyd edək ki, son illərdə bəzi ölkələrdə qarabaşaq əkin sahələrinin azalmasına baxmayaraq, məhsulun qiymətinin artması fermerlərin bu bitkiyə marağını yenidən artırıb.